له‌ ئۆكراینا له‌ شه‌ڕوپێكدانێكى چه‌كداریدا 3 سه‌رباز كوژرا جوتیارانی ده‌ڤه‌ری شێخان گردبوونه‌وه‌یه‌كی ناڕه‌زاییان ئه‌نجامدا قه‌رزی گه‌شتیاری به‌ هاووڵاتیانی كفری ده‌درێت فاتیح ماجید : نه‌وتی كوردستان بۆ هه‌نارده‌كردنی خاوه‌ن هێزێكی گه‌وره‌یه‌ داعش هه‌وڵده‌دات ئاوی به‌غدا ببڕێت كۆمپانیاكانی كه‌رتی تایبه‌ت له‌ عێراق له‌ لێواری هه‌ره‌سدان رێژه‌ی هه‌ژاری له‌ عێراق (18%)یه‌ ئاژانسی ستاندارد ئاند پۆرز: وڵاتانی خاوه‌ن نه‌وت پله‌ی متمانه‌یان مه‌ترسی له‌سه‌ره‌ له‌ پاكستان هێرشى فڕۆكه‌ى بێفڕۆكه‌وان كوژرانى 6 كه‌سى لێكه‌وته‌وه‌ هه‌واڵه‌كانى ئه‌مڕۆ
له‌ ئاكامى شه‌ڕوپێكدادانى نێوان جیاخوازه‌كان و هێزه‌كانى سوپا سێ سه‌رباز كوژران. له‌ مباره‌یه‌وه‌ سه‌رچاوه‌كانى هه‌واڵ بڵاویانكرده‌وه‌ ئه‌مڕۆ له‌ ئه‌نجامى شه‌ڕوپێكدادانى نێوان هێزه‌كانى سوپا و چه‌كداره‌ جیاخوازه‌كان له‌ رۆژهه‌ڵاتى وڵات سێ سه‌رباز كوژران و بیست و حه‌وتى دیكه‌ش برینداربوون. جێگاى ئاماژه‌ بۆكردنه‌ له‌ شه‌ڕوپێكدادانى ئه‌و دواییانه‌ى نێوان جیاخوازه‌كان و هێزه‌كانى سوپا نزیكه‌ى دووسه‌د سه‌رباز و سه‌دان هاوڵاتى و چه‌كدارى جیاخواز كوژراون.

جوتیارانی ده‌ڤه‌ری شێخان گردبوونه‌وه‌یه‌كی ناڕه‌زاییان له‌به‌رده‌م سایلۆی شێخان ئه‌نجامدا و داوایان كرد ڕێگه‌ له‌و بازرگانانه‌ بگیرێت كه‌ گه‌نم له‌ شاری موسڵ و باشووری عێراق هاورده‌ی سایلۆی شێخان ده‌كه‌ن، هه‌روه‌ها داوایانكرد به‌رهه‌می گه‌نمی جوتیارانی ده‌ڤه‌ره‌كه‌ وه‌ربگیرێت، ژماره‌یه‌ك جوتیاریش ئاماژه‌یان به‌وه‌دا كه‌ زیاتر له‌ 17 رۆژه‌ ئۆتۆمبێله‌كانیان له‌ نۆره‌ داناوه‌ و نۆره‌یان نه‌هاتووه‌.

لێدوان
محه‌مه‌د عه‌لی ـ نوێنه‌ری گردبوونه‌وه‌كه‌

به‌مه‌به‌ستی زیاتر بووژانه‌وه‌ ناوچه‌ گه‌شتیارییه‌كان، حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌ڕێگه‌ی ده‌سته‌ی گه‌شتوگوزاری هه‌رێم و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانه‌وه‌ هاوكاری گه‌شتیاران ده‌كات به‌پێدانی قه‌رزی گه‌شتیاری.

به‌ڕێوه‌به‌ری گه‌شتوگوزاری كفری ڕایده‌گه‌یه‌نێت، ئه‌وان وه‌ك گه‌شتوگوزاری كفری به‌پاڵپشتی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان پێشوازی له‌و كه‌سانه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ده‌یانه‌وێت هه‌ر پرۆژه‌یه‌كی گه‌شتیاری جێبه‌جێ بكه‌ن له‌ سنووری قه‌زاكه‌یان.

لێدوان
حه‌مدیه‌ مه‌نسور ـ به‌ڕێوه‌به‌ری گه‌شتوگوزاری كفری
فاتیح ماجید كه‌ پسپۆڕێكی په‌یمانگه‌ی ستراتیژی خازارییه‌ له‌ توركیا، سه‌باره‌ت به‌ نه‌وتی عێراق‌ و ئاینده‌ی ئه‌و كه‌رته‌ له‌ عێراقدا ده‌ڵێت، سیاسه‌تی نه‌وتی حكوومه‌تی عێراق سه‌ركه‌وتوو نه‌بووه‌، له‌لێدوانێكدا بۆ ئاژانسی ئه‌نادۆڵ، ئه‌و پسپۆڕ ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌ عێراق خاوه‌نی 150 ملیار به‌رمیل نه‌وته‌، ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێت كه‌ خاوه‌نی سه‌دا 9ی نه‌وتی جیهانه‌، به‌هۆی نه‌بوونی به‌رنامه‌ و به‌رده‌وامی شه‌ڕ له‌ ناوچه‌كان، ‏وایكرده‌وه‌ ئه‌م ژماره‌ زۆره‌ هه‌ستی پێنه‌كرێت، فاتیح ماجید جه‌ختی له‌وه‌ كرده‌وه‌ كه‌ نوری مالیكی له‌ مانگی تشرینی دووه‌می ساڵی 2008 تا مانگی مایسی ساڵی 2010، له‌گه‌ڵ كۆمپانیاكانی نه‌وت ڕێككه‌وتنی ئه‌نجام دابوو

و گوتی، ئه‌گه‌ر ئه‌م ڕێككه‌وتنانه‌ ‏ئه‌نجام بدرایه‌، ئه‌وا ئێستا عێراق رۆژانه‌ 5 بۆ 6 ملیۆن به‌رمیل نه‌وتی هه‌نارده‌ ده‌كرد، ئه‌و پسپۆره‌ گوتی، ناتوانم بڵێم حكومه‌تی به‌غدا له‌م بابه‌ته‌ سه‌ركه‌وتووه‌، ئه‌و پسپۆڕه‌ روونیكرده‌وه‌ كه‌ به‌رزترین هه‌نارده‌ی نه‌وت له‌ هێڵی نه‌وتبه‌ره‌كان له‌ عێراق نه‌وتبه‌ری كه‌ركووك ــ جه‌یهانه‌ و گوتی، ئه‌و هێڵه‌ رۆژانه‌ ده‌توانیت یه‌ك ملیۆن ‌و 650 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت ‏بگوازێته‌وه‌، ئێستا رۆژانه‌ 400 هه‌زار به‌رمیل ده‌گوازێته‌وه‌. ئه‌و پسپۆره‌ ئه‌وه‌شی ڕوونكرده‌وه‌ كه‌ نه‌وتی كوردستان بۆ هه‌نارده‌كردنی بۆ بازاڕه‌كانی جیهان خاوه‌ن هێزێكی گه‌وره‌یه‌، كوردستان ئه‌گه‌ر زیاتر به‌سه‌ربه‌خۆیی ‏بجوڵێته‌وه‌، ئه‌وا كۆمپانیا توركییه‌كان به‌گوێره‌ی یاسا ده‌توانن بۆ زیادكردنی رێژه‌ی نه‌وت كار بكه‌ن.‏
سه‌رچاوه‌ عێراقییه‌كان ڕایده‌گه‌یه‌نن، رێكخراوی‌ ده‌وڵه‌تی‌ ئیسلامی‌ له‌ عێراق و شام (داعش) له‌ هه‌وڵدایه‌ بۆ بڕینی‌ ئاو له‌ شاری به‌غدا، ئه‌وه‌ش شاره‌كه‌ ڕووبه‌ڕووی‌ قه‌یران ده‌كاته‌وه‌. ته‌له‌فزیۆنی‌ عێراقیه‌ی‌ نیمچه‌ فه‌رمی‌ له‌زاری‌ ئه‌نجوومه‌نی‌ پارێزگاری‌ به‌غدا گواستیه‌وه‌، داعش هه‌وڵ ده‌دات ئاو له‌ دانیشتوانی‌ به‌غدا ببڕێت له‌چوارچێوه‌ی‌ هه‌وڵه‌كانی بۆ وه‌ستانی‌ ژیانی‌ ئاسایی خه‌ڵك، ئه‌وه‌ش ده‌بێته‌ هۆی‌ كه‌مبونه‌وه‌ی‌ ئاو و زیان به‌ دانیشتوانی‌ شاره‌كه‌ ده‌گه‌یه‌نێت. ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاری‌ به‌غدا داوا له‌ حكومه‌تی‌ ئیتیحادی‌ ده‌كات ڕێوشوێنی‌ به‌په‌له‌ بگرێته‌به‌ر بۆ ئه‌وه‌ی‌ به‌غدا ڕووبه‌ڕووی‌ قه‌یرانی‌ كه‌می‌ ئاو نه‌بێته‌وه‌.
بارودۆخی ناجێگیری ئه‌منی عێراق كاری كردۆته‌ سه‌ر سه‌رجه‌م كه‌رته‌كانی ئابووری ‌و به‌رهه‌می كۆمپانیاكان له‌ڕووی چه‌ندێتی ‌و چۆنێتییه‌وه‌، په‌سه‌ندنه‌كردنی بودجه‌ش كێشه‌ ئابووری‌ و دارییه‌كانی ‏هێنده‌ی دیكه‌ قورس كردووه‌، چاودێران ‌و پسپۆڕانی ئابووریش ده‌ڵێن، درێژه‌ كێشانی ئه‌و بارودۆخه‌ش كاریگه‌ری زۆر گه‌وره‌ی له‌سه‌ر كۆمپانیاكانی كه‌رتی تایبه‌ت‌ و كه‌رتی هاوبه‌ش هه‌یه‌ ‌و هه‌ندێك ‏له‌ كۆمپانیاكان ناچاربوون كۆمپانیاكانیان دابخه‌ن، هه‌وڵ ده‌ده‌ن كۆمپانیایه‌ك له‌ دره‌وه‌ی وڵات بكه‌نه‌وه‌

‏محه‌مه‌د سه‌لوم وه‌به‌رهێنه‌رێكی بواری پیشه‌سازی عێراقییه‌ له‌وباره‌یه‌وه‌ ده‌ڵێت، كۆمپانیاكه‌یان زیانی گه‌وره‌ی به‌ركه‌وتووه‌، ئه‌ویش به‌هۆی ئه‌و ئیفلیجه‌ی بازاڕی عێراق تووشی بووه‌، گوتی، چونكه‌ ئێستا ئێمه‌ ‏كێشه‌ی گواستنه‌وه‌ و ده‌روازه‌ سنوورییه‌كانمان بۆ دروست بووه‌ به‌هۆی تێكچوونی بارودۆخی ئه‌منییه‌وه‌، سه‌رباری ئه‌وه‌ش نه‌بوونی بودجه‌‌ و دواكه‌وتنی پێدانی پێشینه‌ن كێشه‌ی گه‌وره‌ی بۆ دروست ‏كردووین، به‌هۆی هه‌موو ئه‌و كێشانه‌وه‌ كۆمپانیاكه‌مان نزیكه‌ی سێ ملیۆن دۆلار زیانی به‌ركه‌وتووه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌و زیانه‌ی به‌ر كۆمپانیاكان كه‌وتووه‌، هه‌مووی تێكڕا هه‌ژمار بكرێت، ئه‌وا زیانی كۆمپانیاكانی ‏كه‌رتی تایبه‌ت ده‌گاته‌ سێ ملیار دۆلار.‏
وه‌زاره‌تی پلاندانانی عێراق رایگه‌یاند، رێژه‌ی هه‌ژاری له‌ عێراق تاكۆتایی ئه‌مساڵ بۆ سه‌دا شازده‌ كه‌مده‌بێته‌وه‌، ئه‌و هه‌واڵه‌ی وه‌زاره‌تی پلاندانانی عێراق له‌كاتێكدایه‌ كه‌ شاره‌كانی باشوور له‌ زۆربه‌ی خزمه‌تگوزارییه‌ سه‌ره‌كییه‌كان بێبه‌شن‌ و له‌ هه‌ندێك شاری وه‌ك كه‌ربه‌لا هاووڵاتییان له‌ڕۆژێكدا 12 بۆ 16 سه‌عات له‌ بێ كاره‌باییدا به‌سه‌ر ده‌به‌ن.

عه‌بدولزه‌هره‌ هنداوی گوته‌بێژی وه‌زاره‌تی پلاندانانی عێراق به‌سایتی مه‌دا پرێسی راگه‌یاند، وه‌زاره‌ته‌كه‌یان پێشبینی ده‌كات تاكۆتایی ‏ئه‌مساڵ رێژه‌ی هه‌ژاری له‌ عێراق له‌ سه‌دا هه‌ژده‌وه‌ بۆ سه‌دا شازده‌ كه‌مبێته‌وه‌، له‌هه‌مان كاتدا نكۆڵی له‌وه‌ نه‌كرد كه‌ دیارده‌ی هه‌ژاری له‌ عێراقدا دیارده‌یه‌كی ئاڵۆزه‌ ‌و په‌لوپۆی زۆره‌، عه‌بدولزه‌هره‌ هنداوی نموونه‌ی ساڵانی رابردووی هێنایه‌وه‌ بۆ پێشبینییه‌كه‌یان‌ و گوتی، له‌ساڵی 2010 تێكڕای رێژه‌ی هه‌ژاری له‌ عێراق سه‌دا بیست و حه‌وت بوو، به‌ڵام رێژه‌كه‌ له‌ ساڵی 2012 بۆ سه‌دا هه‌ژده‌ كه‌مبۆته‌وه‌.
ئاژانسی ستاندارد ئاند پۆرز كه‌ تایبه‌ته‌ به‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی پله‌ی متمانه‌ی ئابووری وڵاتان، له‌ ڕاپۆرتێكی تازه‌یدا وڵاتانی كه‌نداو له‌وه‌ ئاگادار ده‌كاته‌وه‌ كه‌ پشتبه‌ستنی ته‌واو به‌ داهاتی نه‌وت‌ و ‏غاز، مه‌ترسی له‌سه‌ر پله‌ی متمانه‌ی ئه‌و وڵاتانه‌ دروست ده‌كات. ئاژانسی مۆدیز كه‌ هاوشێوه‌ی ئاژانسی ستاندارد ئاند پۆرزه‌، جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ كه‌ بارودۆخی ناجێگیری ‏عێراق كاریگه‌ری خراپی ده‌بێت بۆسه‌ر توركیا، به‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر كێشه‌كانی ناو عێراق درێژه‌ بخایه‌نێت.

‏پسپۆڕانی ئابووریش ده‌ڵێن، هه‌ردوو قه‌یرانی عێراق و ئۆكراینا كاریگه‌ری له‌سه‌ر نرخی داهاتووی نه‌وت ده‌بێت، ‏له‌و راپۆرته‌ی دامه‌زراوه‌ی ستاندارد ئاند پۆرز، وڵاته‌ خاوه‌ن نه‌وته‌كان له‌وه‌ ئاگادار ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ڕاسته‌ نه‌وت‌ و غاز داهاتێكی زۆر باشیان هه‌یه‌ بۆ وڵاتانی خاوه‌ن نه‌وت، به‌ڵام نرخی نه‌وت ‏به‌رده‌وام له‌ هه‌ڵكشان ‌و داكشاندایه‌، له‌به‌رئه‌وه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌و وڵاتانه‌ ته‌نها پشت به‌ داهاتی ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ ببه‌ستن، ئابوورییه‌كه‌یان ده‌كه‌وێته‌ مه‌ترسییه‌وه‌، به‌تایبه‌ت له‌ڕووی پۆلێن ‌و پله‌ی متمانه‌وه‌ له‌به‌رده‌م مه‌ترسیدا ده‌بن. له‌وباره‌یه‌وه‌ ‏تریفۆت كۆلینان كه‌ چاودێره‌ له‌ ئاژانسه‌كه‌ له‌باره‌ی پله‌ی متمانه‌ی وڵاته‌ خاوه‌ن نه‌وته‌كان ده‌ڵێت، هه‌ر دابه‌زینێكی زۆر‌ و كوتوپڕ له‌ نرخی نه‌وت، یان كه‌مبوونه‌وه‌ی ‏به‌رهه‌مهێنان ‌و هه‌نارده‌كردنی نه‌وت، كاریگه‌ری قورسی ده‌بێت له‌سه‌ر ئابووری ئه‌و وڵاتانه‌ ‌و پله‌به‌ندی ئابوورییه‌كانیان.‏
له‌ پاكستان له‌ ئه‌نجامى هێرشى فڕۆكه‌ى بێفڕۆكه‌وان شه‌ش كه‌س كوژران. له‌مباره‌یه‌وه‌ سه‌رچاوه‌كانى هه‌واڵ بڵاویانكرده‌وه‌ له‌ ئاكامى هێرشى فڕۆكه‌ بێفڕۆكه‌وانه‌كانى ئه‌مه‌ریكا كه‌ ئۆتۆمۆبیلێك و خانوێكى له‌ له‌ هه‌رێمى وه‌زیرستانى باكورى رۆژئاواى پاكستان كرده‌ ئامانج شه‌ش چه‌كدار كوژران و یه‌كێكى دیكه‌ش برینداربوو.
هه‌واڵه‌كانى ئه‌مڕۆى شارو شارۆچكه‌كان 10-7-2014
هه‌واڵه‌كانى ئه‌مڕۆ
10.07.2014 | 11:13
هه‌واڵه‌كانى ئه‌مڕۆى شارو شارۆچكه‌كان 10-7-2014
وه‌زیرانى كورد له‌به‌غدا بڕیاریاندا بایكۆتى دانیشتنه‌كانى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیرانى عێراق بكه‌ن
10.07.2014 | 10:29
وه‌زیره‌ كورده‌كان له‌ به‌غدا له‌ كۆنگره‌یه‌كى رۆژنامه‌وانیدا وێراى ره‌تكردنه‌وه‌ى تۆمه‌ته‌كانى مالیكى كه‌ خستوویه‌تێ پاڵ هه‌رێمى كوردستان، هه‌روه‌ها بایكۆتكردنى كۆبوونه‌وه‌كانى حكوومه‌تى كاربه‌رێكه‌رى مالیكیان راگه‌یاند.

وه‌ك وه‌زیره‌ كورده‌كان رایانگه‌یاند، له‌ ئێستا به‌ دواوه‌ به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك به‌شدارى كۆبوونه‌وه‌كانى حكوومه‌تى كاربه‌ڕێكه‌رى مالیكى ناكه‌ن. هاوكات هه‌ر له‌ كۆنگره‌ رۆژنامه‌وانیه‌كه‌دا وه‌زیره‌ كورده‌كان ناڕه‌زایى خۆیان به‌رامبه‌ر تۆمه‌ته‌كانى مالیكى نیشاندا كه‌ ئاراسته‌ى هه‌رێمى كوردستانى كردووه‌.
چه‌كدارانى داعش له‌ زانكۆى موسڵ ده‌ستیان به‌سه‌ر كه‌ره‌سته‌ى ئه‌تۆمیدا گرتووه‌

عێراق نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كانى ئاگاداركرده‌وه‌ كه‌ چه‌كدارانى داعش له‌ زانكۆى موسڵ ده‌ستیان به‌سه‌ر كه‌ره‌سته‌ى ئه‌تۆمیدا گرتووه‌.

له‌ مباره‌یه‌وه‌ سه‌رچاوه‌كانى هه‌واڵ بڵاویانكرده‌وه‌ كه‌ محه‌مه‌د عه‌لى حه‌كیم باڵیۆزى عێراق له‌ نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان ئه‌وه‌ى به‌ رێكخراوه‌كه‌ راگه‌یاندوه‌ كه‌ چه‌كدارانى داعش له‌ زانكۆى موسڵ ده‌ستیان به‌سه‌ر بڕێك كه‌ره‌سته‌ى ئه‌تۆمیدا گرتووه‌ كه‌ به‌مه‌ستى توێژینه‌وه‌ى زانستى له‌ زانكۆكه‌ هه‌بووه‌.

هاوكات باڵیۆزى عێراق له‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتوه‌كانى ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو بڕى ئه‌و پێكهاته‌یه‌ى یۆرانیۆم كه‌ له‌زانكرى موسڵ بوونى هه‌یه‌ نزیكه‌ى 40 كیلۆگرام ده‌بێت و ئه‌مه‌ش مه‌ترسى ئه‌وه‌ى لێده‌كرێت له‌ دروستكردنى چه‌كى كۆكوژ به‌كاربێت.

هه‌روه‌ها محه‌مه‌د عه‌لى حه‌كیم داواى ئه‌وه‌شى له‌ كۆمه‌ڵگاى نێوده‌وڵه‌تى كرد هاوكارى پێشكه‌ش بكه‌ن به‌مه‌به‌ستى دورخستنه‌وه‌ مه‌ترسى به‌كارهێنانى له‌لایه‌ن تیرۆریستان له‌ ناو عێراق یاخود له‌ ده‌ره‌وه‌.
له‌ پاكستان هێرشى فڕۆكه‌ى بێفڕۆكه‌وان كوژرانى 6 كه‌سى لێكه‌وته‌وه‌
له‌ پاكستان له‌ ئه‌نجامى هێرشى فڕۆكه‌ى بێفڕۆكه‌وان شه‌ش كه‌س كوژران. له‌مباره‌یه‌وه‌ سه‌رچاوه‌كانى هه‌واڵ بڵاویانكرده‌وه‌ له‌ ئاكامى هێرشى فڕۆكه‌ بێفڕۆكه‌وانه‌كانى ئه‌مه‌ریكا كه‌ ئۆتۆمۆبیلێك و خانوێكى له‌ له‌ هه‌رێمى وه‌زیرستانى باكورى رۆژئاواى پاكستان كرده‌ ئامانج شه‌ش چه‌كدار كوژران و یه‌كێكى دیكه‌ش برینداربوو.
گەرانەوە
ئامێرێك هیوا بۆ كه‌مئه‌ندامان ده‌گه‌رێنێته‌وه‌
08.07.2014 | 17:20
ئەوانەی كە تووشی پێكان هاتوون لە بڕبڕەی پشت و ناتوانن هەستنە سەرپێ‌، لەگەڵ ئەوانەی ئیفلیجی نیوەییان هەیە، بە هۆی دروستكردنی ئامێرێكی نوێوە ئومێدی كەوتنەوە سەر پێیان بۆ گەڕاوەتەوە.

ئامێری ریواڵك (Re-Walk) كە بەم دوایانە لە لایەن دامەزراوەی خۆراك و دەرمانی ئەمریكییەوە رێگە بە بەكارهێنانی درا، ئومێدی كەوتنەوە سەر پێ‌ و هەنگاونانی بۆ ئەوانە گێڕایەوە كە بە دەست ئیفلیجی نیوەییەوە دەناڵێنن.

ئامێرەكە بە شێوەیەكی زانستییانەی ورد دروستكراوە، بە هۆی كۆمپیوتەرێكەوە كە كەسی نەخۆش لە پشتی خۆی دەیبەستێت و كۆنترۆڵەكەی لە مەچەكی دەبەسترێت، دەتوانێت جوڵەی كەمەر و ئەژنۆ و قولەپێی خۆیان كۆنترۆڵ بكەن.

لەو بارەیەوە كریستی فۆرمەن، بەڕێوەبەری بەشی هەڵسەنگاندنی ئامێرەكان لە دامەزراوەی خۆراك و دەرمانی ئەمریكیی دەڵێت: ئەم ئامێرە پێشكەوترین ئامێرێكە كە دەوتوانێت سوود بەوانە بگەیەنێت بە دەست ئیفلیجی نیوەییەوە دەناڵێنن و ئومێدی ئەوەیان پێ‌ دەبەخشێت جارێكی تر لە نێو ماڵ و كۆمەڵگەشدا بۆ دووری و بە خێرایی گونجاو بە پێی خۆیان بڕۆن.
ته‌مه‌نى 86 ساله‌ و وه‌رزشێكى سه‌یر ئه‌نجام ده‌دات
06.07.2014 | 16:17

گرنگى دان به‌ ته‌ندروستى جه‌سته‌ لاى هه‌ندێ كه‌س جێگه‌ى بایه‌خ پێدانه‌و له‌ لاى هه‌ندێ كه‌سیش جێگه‌ى بایه‌خى ئه‌وتۆ نییه‌ و چ خواردنێك هاته‌ پێش تێروپر ده‌خوات و وه‌رزشیش له‌ رێزى دواوه‌یه‌ .

مه‌ره‌م له‌و باسه‌، ئاماژه‌ دانه‌ به‌ ئافره‌تێكى ئه‌وروپى كه‌ ته‌مه‌نى 86 سال ده‌بێت ، به‌لام له‌ ژیان بێ ئومێد نه‌بووه‌ و جوره‌ وه‌رزشێكى سه‌رسۆرهێنه‌ر ئه‌نجام ده‌دات ، كه‌ لاوه‌كان پێیان ناكرێت .
شێرێك پڕى دایه‌ مێوانى مال
05.07.2014 | 17:28

هاولاتیه‌ك ماوه‌ى چه‌ند سال ده‌بێت ژیانى رۆژانه‌ى خۆى دابین كردووه‌ بۆ خزمه‌تكردنى شێره‌كان ، به‌لام رۆژێك له‌ناو مالى ئه‌و هاولاتیه‌دا، شێرێك پرى دایه‌ لاوێكى مێوان، كه‌ دواى چه‌ندین هه‌ول و كۆشش خاوه‌نى شێره‌كه‌ توانى ئه‌و لاوه‌ له‌ ده‌ستى شێره‌كه‌ رزگار بكات .
ئه‌و دوو كچه‌ دوانه‌یه‌ى هندستان داواى خۆشه‌ویست ده‌كه‌ن
05.07.2014 | 17:19

ئه‌و دوو كچه‌ دوانه‌یه‌ى كه‌ له‌ هندستان ده‌ژین ، خۆشحالى خۆیان ده‌ربڕى كه‌ به‌م شێوه‌یه‌ ژیان ده‌به‌نه‌سه‌ر، هه‌روه‌ها ئاشكرایان كرد كه‌ ئه‌وان به‌ دواى خۆشه‌ویستێكى پیاو ده‌گه‌رێن كه‌ هاوشێوه‌یان ئه‌وان بێت ، تاكو له‌ داهاتوودا ژیانێكى ئاسۆده‌ترو به‌خته‌وه‌رتر به‌رنه‌سه‌ر .
دواتر
له‌ ئۆكراینا له‌ شه‌ڕوپێكدانێكى چه‌كداریدا 3 سه‌رباز كوژرا
10.07.2014 | 13:40
له‌ ئاكامى شه‌ڕوپێكدادانى نێوان جیاخوازه‌كان و هێزه‌كانى سوپا سێ سه‌رباز كوژران. له‌ مباره‌یه‌وه‌ سه‌رچاوه‌كانى هه‌واڵ بڵاویانكرده‌وه‌ ئه‌مڕۆ له‌ ئه‌نجامى شه‌ڕوپێكدادانى نێوان هێزه‌كانى سوپا و چه‌كداره‌ جیاخوازه‌كان له‌ رۆژهه‌ڵاتى وڵات سێ سه‌رباز كوژران و بیست و حه‌وتى دیكه‌ش برینداربوون. جێگاى ئاماژه‌ بۆكردنه‌ له‌ شه‌ڕوپێكدادانى ئه‌و دواییانه‌ى نێوان جیاخوازه‌كان و هێزه‌كانى سوپا نزیكه‌ى دووسه‌د سه‌رباز و سه‌دان هاوڵاتى و چه‌كدارى جیاخواز كوژراون.
سترانا (كورد هاتن) یا هونه‌رمه‌ند حه‌سه‌ن شه‌ریف هاته‌ به‌لافكرن
08.07.2014 | 16:21
تێكستا كورد هاتن بانگه‌كه‌ ژ كووراهى یا دیرۆكێ و سته‌ما سه‌دان سالان ل سه‌ر گه‌ورى یا هه‌ر كورده‌كى هاتیه‌ راهێلان، رتم و ناڤه‌رۆكا وێ به‌حسا كوله‌تى و بێ به‌هربونا نه‌ته‌وا كورد دكه‌ كو ب ئاگر و ئاسن ژیان و ئازادى لێ هاتیه‌ ستاندن، كوردستانا وى هاتیه‌ پارپاركرن ، كورد هاتن مزگینیه‌كه‌ كو ئێدى وه‌غه‌را كوردان دناڤ خوین و كاره‌ساتان چ نه‌میایه‌ ئێدى گه‌هشته‌ ئارمانجێ و سبه‌ رۆژا سه‌رخوه‌بوونێ و ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا كوردستانێ ل سه‌ر ده‌ستێ پێشمه‌رگه‌ و سه‌ركێشێ پێشمه‌رگه‌یان سه‌رۆك مه‌سعوود بارزانى نێزیك تێ راگه‌هاندن، ئێدى كورد وه‌كو نه‌ته‌وه‌ ده‌نگێ خوه‌ ب گوهێن دونیایێ و رۆژهه‌لاتێ و بێ ده‌نگبوونا وژدانا مرۆڤانتیێ بلند دكه‌ و دبێژه‌ ئه‌م كورێن چیایا ڤه‌گه‌ریان ناڤ دیرۆكێ و ئێدى كه‌س نكاره‌ مه‌ ژ ئازادبوون و واربوونا مه‌ دوور بێخه‌. ئێدى نه‌ مۆمكنه‌ هه‌تا هه‌تا خوین ژ جه‌سه‌دا مه‌یا نه‌ته‌وه‌یى ب هه‌ره‌كه‌ و ئازادبوونا مه‌ بێ تالانكرن.

ئه‌ڤ به‌رهه‌مێ نوو یێ هونه‌رمه‌ند حه‌سه‌ن شه‌ریف كو ژ ئاواز و تێكستا ئه‌مین بۆتانى یه‌، ب ته‌كنیه‌كه‌ هه‌رى پێشكه‌تى ل سێ ستۆدیۆێن ده‌نگ و مۆزیكێ یێن تركیێ هاتیه‌ تۆماركرن و ژبال هونه‌رمه‌ند هاروون ئه‌تامان ڤه‌ مۆزیك و دابه‌شكرنا وێ ته‌ڤى تیمه‌كه‌ پرۆفیشنال هاتیه‌ ئاماده‌كرن.
دیدى رۆژنامه‌ 6-7-2014
06.07.2014 | 16:45
* سه‌ربه‌خۆیی یان جیابوونه‌وه‌ى كوردستان له‌ عێراق ده‌بێ یا نا ؟ بۆژى نا
خه‌بات
نووسینى / ئه‌حمه‌د ئه‌بو مه‌ته‌ر
و . یاسین هێژا
توێژه‌ر و ره‌خنه‌گرى ئه‌ده‌بى و شیكه‌ره‌وه‌ى سیاسیی فه‌له‌ستینى بابه‌تێكى به‌ ناوونیشانى " سه‌ربه‌خۆیی یان جیابوونه‌وه‌ى كوردستان له‌ عێراق ده‌بێ یا نا ؟ بۆژى نا ؟! نووسیووه‌ كه‌ له‌ یاسین هێژا له‌ رۆژنامه‌ى خه‌بات له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌ وه‌رگیراوه‌ته‌وه‌ سه‌ر زمانى كورد كه‌ له‌ چه‌ند به‌شێكیدا هاتووه‌ :

نیشتیمانى نه‌ته‌وه‌یی كورد به‌ زۆر دابه‌شكراوه‌ ، ئه‌مه‌ش راستییه‌كى مێژووییه‌ و سه‌ڵمێندراویشه‌ ، ئینجا كێ پێى خۆش بێ یان پێى ناخۆش بێ ! چونكه‌ راستیه‌كانى مێژوو جێگیر و نه‌گۆرٍن و ناتوانرێ فه‌رامۆش بكرێن . بارودَخه‌كه‌ وان پیشان ده‌دات نێوانى هه‌ردوو حكوومه‌ت یان هه‌رێمى كوردى و عه‌ره‌بى نزیكتره‌ له‌ سیسته‌مى كۆنفیدراڵى ، كه‌واته‌ عێراق له‌ به‌ سه‌ربه‌خۆیی هه‌رێمى كوردستان چى له‌ ده‌ست ده‌دات ؟ له‌ كاتێكدا دۆخى هه‌رێمى كوردى له‌ زۆربه‌ى بواره‌كانى ژیان و پلانه‌ككان نیمچه‌ سه‌ربه‌خۆیه‌

له‌ به‌شێكى ترى ئه‌م بابه‌ته‌دا نووسه‌ر ده‌ڵێت :

به‌ قه‌ناعه‌ته‌وه‌ پێموایه‌ عێراق وه‌ك ده‌وڵه‌ت وه‌ك گه‌لیش هیچ شتێك نادۆرێنێت گه‌ر هانى هه‌رێمى كوردستان بدات بۆ سه‌ربه‌خۆیی و داننان پێى وه‌ك ده‌وڵه‌تێكى سه‌ربه‌خۆ كه‌ په‌یوه‌ندییه‌كى دوستانه‌ى له‌گه‌ڵ وڵاتى عێراق هه‌بێت. ئه‌وه‌ى ره‌فزى ئازادى و سه‌ربه‌خۆیی گه‌لى كورد بكات، له‌ كاتێكدا داواى سه‌ربه‌خۆیی و ئازادى گه‌لى فه‌له‌ستینى بكات ، ئه‌وا بیركردنه‌وه‌یه‌كى دووفاقیانه‌ى هه‌یه‌.







* په‌رله‌مان له‌به‌رده‌م بڕیارێكی ئازایانه‌دا

هه‌ولێر
عارف قوربانی

له‌ رۆژنامه‌ى هه‌ولێر بابه‌تێك به‌ ناوونیشانى " په‌رله‌مان له‌به‌رده‌م بڕیارێكی ئازایانه‌دا" كه‌ له‌ چه‌ند به‌شێكیدا هاتووه‌ :

له‌ دوو مانگی ڕابردوو تا ئێستا سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان دوو فرسه‌تی گه‌وره‌ی بۆ ڕه‌خساندوون كه‌ په‌رله‌مان بكات به‌ مه‌رجه‌عی بڕیاره‌ چاره‌نوسسازه‌كان. یه‌كه‌م داوای كرد بۆ پۆستی سه‌رۆك كۆماری عێراق ده‌بێت له‌ په‌رله‌مانی كوردستان بڕیاری له‌سه‌ر بدرێت، دووه‌میش بۆ پرسی ڕاپرسی ده‌رباره‌ی ئاینده‌ی كورد له‌ عێراق، په‌رله‌مانی كرده‌ ناوه‌ندی بڕیاره‌ چاره‌نوسسازه‌كه‌. لێره‌وه‌ ده‌مه‌وێ‌ ئه‌وه‌ بڵێم كه‌ ئه‌و ده‌رفه‌تانه‌ی ئێستا بۆ سه‌رۆكایه‌تیی په‌رله‌مان ڕه‌خساوه‌، گرنگن و گرنگه‌ ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی بیانقۆزێته‌وه‌ تا به‌ڕاستی ببێته‌ ناوه‌ندی بڕیار.
له‌ به‌شێكى ترى ئه‌م بابه‌تدا نووسه‌ر ده‌ڵێت :
گرنگه‌ ئێستا په‌رله‌مانی كوردستان پرۆژه‌ بڕیارێك ئاماده‌ بكات و بیكات به‌ یاسا بۆ له‌مه‌ودوا سه‌رجه‌م ئه‌و پشكانه‌ی له‌ به‌غدا به‌ر كورد ده‌كه‌ون پێویسته‌ كاندیده‌كانیان به‌ فلته‌ری په‌رله‌مانی كوردستاندا بڕوات و په‌رله‌مان له‌ داهاتوودا مافی لێپرسینه‌وه‌یانی هه‌بێت. بێگومان ئه‌مه‌ خزمه‌تی گه‌وره‌ به‌ میلله‌ته‌كه‌مان ده‌كات، له‌لایه‌ك ڕێگری له‌وه‌ ده‌كرێت به‌ ڕێككه‌وتنی ژێربه‌ژێر و له‌ ژووره‌ تاریكه‌كان بڕیار بدرێت، زه‌مینه‌ی ئه‌وه‌ش خۆش ده‌كات بۆ هه‌ر پۆستێك له‌ بژارده‌یه‌ك زیاتر بخرێته‌ كێبڕكێوه‌ و به‌هێزترینیان بنێردرێت بۆ شه‌ڕی به‌غدا.







* هه‌رێمی كوردستان و دیپلۆماسیی ته‌نگژه‌

گوڵان
سه‌ردار موسی شه‌ریف

له‌ هه‌فته‌نامه‌ى گوڵان به‌ بابه‌تێك به‌ ناوونیشانى " هه‌رێمی كوردستان و دیپلۆماسیی ته‌نگژه‌" بڵاو كراوه‌ته‌وه‌ كه‌ تێیدا هاتووه‌ :

‎دیپلۆماسی له‌سه‌رخۆیی هه‌رێمی كوردستان له‌ قۆناغه‌كانی دوای شه‌ڕی ئازادكردنی عێراق و شێوازی مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ قه‌یرانه‌ جیاوازه‌كان كه‌ سه‌رچاوه‌ی هه‌ره‌ گه‌وره‌یان گرێدراوی بڕیاری سیاسیی به‌غدان، وێنه‌یه‌كی جیاوازی بۆ هه‌رێمی كوردستان له‌سه‌ر ئاستی هه‌رێمیی و رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و ‎جیهان وێنا كردووه‌. بوونی هه‌رێم به‌ ئه‌كته‌ری سیاسی، واته‌ بوونی هه‌ولێر به‌ پایته‌ختی سیاسی، شكۆمه‌ندییه‌كی تایبه‌تی له‌ عێراقدا داوه‌ته‌ ئه‌م هه‌رێمه‌ و سه‌ركردایه‌تیی سیاسیی هه‌رێمی كوردستان.
له‌ به‌شێكى ترى ئه‌م بابه‌تدا هاتووه‌ :
هه‌رێمی كوردستان له‌ دوای 2003وه‌ كه‌وته‌ ناو پێگه‌ی دیپلۆماسی جیهانییه‌وه‌و توانیویه‌تی قۆناغه‌كان یه‌ك له‌ دوای یه‌ك به‌ سه‌ركه‌وتوویی تێپه‌ڕێنێت. له‌ رووی له‌شكرییه‌وه‌ هه‌رێم توانیویه‌تی هێزی پێشمه‌رگه‌ی خاوه‌ن دیسپلین به‌ تایبه‌تی ئینتیمای نه‌ته‌وه‌یی بنیادبنێت‎،‎ له‌ رووی جیۆپۆله‌تیك و ئاسایشی هه‌رێمایه‌تییه‌وه‌ ‎ده‌وڵه‌تان حیسابێكی تایبه‌ت بۆ هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌ن. هه‌ر چه‌نده‌ توانای كه‌ره‌سته‌ی پێشكه‌وتووی سه‌ربازیی هه‌رێم ناگاته‌ ئاستی ئه‌م ده‌وڵه‌تانه‌، به‌ڵام فاكته‌ری جیوپۆله‌تیك و ئاسایشی هه‌رێمایه‌تی توانیویه‌تی یارمه‌تیده‌ر بێت بۆ رێزگرتن له‌ هه‌رێمی كوردستان.






* زه‌ڵكاوی عێراق هانی كورد بۆ سه‌ربه‌خۆیی ده‌دات
زی گڵۆب ئه‌ند مه‌یل
مارك ماكینۆن
" زه‌ڵكاوی عێراق هانی كورد بۆ سه‌ربه‌خۆیی ده‌دات " ناونیشانی وتارێكه‌ مارك ماكینۆن له‌ رۆژنامه‌ى زی گڵۆب ئه‌ند مه‌یلی نووسیوه‌ و تێیدا هاتووه‌ :
(( له‌كاتێكدا داعش ده‌ستی به‌سه‌ر چه‌ند ناوچه‌یه‌كی سوونه‌نشینی عێراقدا گرتووه‌ و به‌نیازن به‌ره‌و به‌غدای پایته‌خت پێشڕه‌وی بكه‌ن ، هه‌رێمی كوردستانیش توانیویه‌تی ناوچه‌ كوردنشینه‌كانی خۆی به‌ ناردنی هێزی پێشمه‌رگه‌ كۆنترۆڵ بكات.به‌تایبه‌تی شاری ده‌وڵه‌مه‌ند به‌نه‌وتی كه‌ركووك له‌ ژێر كونترۆڵی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی و ئاسایشی كوردستاندایه‌.له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ ، مه‌سعوود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان داوای له‌ په‌رله‌مانی كوردستان كردووه‌ كه‌ ئاماده‌سازی بۆ سازدانی ریفراندۆم بۆ سه‌ربه‌خۆیی كوردستان بكه‌ن.به‌مه‌ش خه‌ونی كورد بۆ ده‌وڵه‌تێكی خاوه‌ن سه‌روه‌ر دێته‌ دی )).






* له‌ كاتێكدا به‌غدا به‌ره‌و رووخان ده‌چێت ، كوردستان داده‌مه‌زرێت
تۆدێی زامان
ئۆرهان میرئۆغلو
" له‌ كاتێكدا به‌غدا به‌ره‌و رووخان ده‌چێت ، كوردستان داده‌مه‌زرێت " ناونیشانی وتارێكه‌ ئۆرهان میرئۆغلو له‌ رۆژنامه‌ى تۆدێی زامانی نووسیوه‌ و تێیدا هاتووه‌ :
((به‌پێی مادده‌ی سه‌د و چلی ده‌ستووری عێراق چاره‌نووسی كه‌ركووك له‌ راپرسیه‌كی گشتیدا دیاری ده‌كرێت و ده‌بێت سه‌رجه‌م لایه‌نه‌كان رێز ده‌رئه‌نجامی ئه‌م گشتپرسییه‌ بگرن.به‌داخه‌وه‌ ، ئه‌م مادده‌یه‌ به‌ به‌رده‌وامی له‌لایه‌ن حكوومه‌تی مالیكییه‌وه‌ دواخراو و ته‌گه‌ره‌ی خراوه‌ته‌ به‌رده‌م جێبه‌جێ كردن.كوردیش كه‌ ئیستا شاری كه‌ركووكی به‌ده‌سته‌وه‌یه‌ ئیتر گوێ له‌ حكوومه‌تی مالیكی ناگرێت كه‌ جارێكی دیكه‌ هه‌مان هه‌ڵه‌ به‌رامبه‌ر به‌ كورد بكه‌نه‌وه‌ ، بۆیه‌ خۆدی كورد ده‌ست به‌ لیژنه‌یه‌كی ریفراندۆم ده‌كات كه‌ به‌هۆیه‌وه‌ خه‌ڵكی ئه‌م شاره‌ ده‌نگ بۆ چوونه‌ پاڵی شاره‌كه‌ بۆ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان ده‌ده‌ن.به‌مه‌ش كورد به‌ره‌و سه‌ربه‌خۆیی هه‌نگاو ده‌نێت )).







* راگرتنا عیراقێ به‌ری پرت و به‌ڵاڤه‌ ببه‌
ئه‌لشه‌رق لئه‌وسه‌ت
عه‌بدلره‌حمان لراشد


راگرتنا عیراقێ به‌ری پرت و به‌ڵاڤه‌ ببه‌، مژارا عه‌بدلره‌حمان لراشده‌، د شه‌رق لئه‌وسه‌ت ده‌ هاتی وه‌شان و دبێژه‌:

(( كوردستانێ مكوریا خوه‌ ل سه‌ر ئه‌نجام دانا ریفراندومێ راگه‌هاندیه‌، گه‌ر هات و وولاتیان حه‌زا وێ هه‌به‌، داكو جودا ببن و سه‌رخوه‌بونی بده‌ست بینن. هه‌ر وه‌سا سه‌ركردایه‌تیا هه‌رێمی ژی خویا دكه‌، كو سته‌مه‌ ل ژێر ده‌سهه‌لاتا مالكی ب مینین. هه‌لبه‌ت یا مسوگه‌ره‌ پارێزگه‌هێن سوننی ژی، هه‌مان حه‌زا هه‌رێمێ دڤی وارى ده‌ هه‌به‌. بارزانی مالكی تومه‌تبار كر ب به‌ڵاڤ كرنا قه‌یران و تێكدانان، عیراقه‌كه‌ هه‌ڤگرتی وده‌وله‌مه‌ند بده‌ست خست و، ژبه‌ر چه‌ند سه‌ده‌مێن كه‌سینی و تائیفیێن به‌رته‌سك ئه‌ف عیراقه‌ ژ ده‌ست دان.))

هه‌ر د مژارا خوه‌ده‌ ئه‌لراشد دبێژه‌:

(( مالكی دژی كوردان راوه‌ستیاو، ده‌سهه‌لات ژوان وه‌رگرتن و، نه‌هێلا په‌ترولا خوه‌ بفروشن و، هێلا گه‌نده‌لكارێن ئوفیسا وى بوندێن په‌ترولێ واژوو بكن. لێ ده‌ما كوردان ئه‌ف گه‌فه‌ قه‌بول نه‌كرین، هه‌وڵا بێباركرنا وان كرو، ل جاتی پێكهاتنه‌ڤێ، جێ ورێن ده‌ولی دژی وان وه‌رگرتن. كورد دبێژن مه‌ ده‌وله‌ته‌ك ناڤێ سه‌ددام حسێنه‌كێ دن حوكمی بكه‌. مه‌ سیه ساڵان جه‌نگا خوه‌ دوماندبو، نه‌بو هاتنا مالكی بو، داكو جاره‌ك دن بریارێن خوه‌ ل سه‌ر ب مه‌ ب سه‌پینه‌. هوسا سیاسه‌تێن ڤی كه‌سانێ نه‌زان، كوردان به‌ره‌ف سه‌رخوه‌بونێ هاندده‌.))






* ئه‌رێ كوردی بوونا ده‌وله‌تێ راسته‌ ؟

ئه‌ڤرۆ
هوشنگ باوانی – غازی حه‌سه‌ن
ئه‌رێ كوردی بوونا ده‌وله‌تێ راسته‌ ؟!! ، مژارا هوشنگ باوانی – غازی حه‌سه‌ن
یه‌، د ئه‌ڤرۆ ده‌ به‌ڵاڤ بوویه‌ و دبێژن:

هه‌رده‌مێ كوردستانێ , مه‌به‌ستا مه‌ زیده‌تر هه‌رێمه‌ , بزاڤه‌كا دبلوماسییانه‌یا گه‌رم ئه‌نجامدابیت و سه‌ره‌دانێن مه‌كوكیێن سه‌ركردایه‌تیا سیاسیا وێ بو جیهانا ده‌سته‌ڵاتداران و مه‌زنه‌هێزێن بریاربده‌ستێن دونیایێ هاتبیته‌كرن و مه‌زنه‌سیاسه‌تمه‌دارو وه‌زیرێن خودان چه‌نته‌ێن دبلوماسی و كۆمپانیاێن خاوه‌ن ئابووربریار و سه‌رمایه‌دارێن خودان بریارێن سیاسی سه‌ره‌دان و بالوێزخانه‌ و كونسولخانه‌ێن خوه‌ بو كوردستانێ ب كارو ئه‌ركه‌كێ فه‌روله‌ز زانیبیت و بزاڤا سه‌رمایه‌گوزاریێ لێ كربیت , دویده‌میدا نووچه‌یێ ده‌وله‌تبوونا كوردان و جودابوون و سه‌رخۆییا هه‌رێمێ , دناڤ زۆربه‌ی داموده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنان و گووتارو نڤیسین و ئاخفتن كه‌راندا ,

یابوویه‌ ده‌نگ و ده‌هوڵ و سه‌دایه‌ك ترسناك,نه‌خاسمه‌ بو هنده‌ك نه‌ژاد په‌رست و هزرگه‌نی و شوڤینیستان كو ب گونه‌هه‌ك ئێكجار مه‌زن و جهێ مه‌ترسی و دونیاخرابوونێ دزانن و وه‌سا دبینن ئێدی دوماهیكا پیروزییا ته‌ڤایا به‌رژه‌نگێن كه‌ڤنارێن وانه‌ . سه‌لماندنا ڤێ راستیێ ژی د سه‌ره‌دانا مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكێ هه‌رێمێ ل مه‌ها چووی بو ئه‌وروپا و هاتنا هه‌ردوو وه‌زیران (كیری و هیك) بو هه‌ڤلێرێ و جڤیان وان دگه‌ل بارزانی و حكومه‌تا هه‌رێمێ و سیاسه‌تمه‌دارێن كورد ژ پێخه‌مه‌ت بده‌ستڤه‌ئینانا رێگه‌چاره‌كێ سه‌باره‌ت ب ئاڵووزی و قه‌یران و گوهرینكاریێن نو ل به‌غدا وچیبوونا وێ قه‌ناعه‌تێ بوو وان كو ئێدی ئه‌وژی نكارن جاره‌كادی ئاڤێ بزڤرینه‌ڤه‌ بو جو و رووبارێن به‌رێ







* گه‌لۆ، تركیه‌ دخوازه‌ ده‌وله‌تا كوردی ئاڤا ببه‌؟
یتار

مه‌نسور ئاكگون
مه‌نسور ئاكگون، د رۆژناما ستار یا تركی ده‌ مژاره‌ك لدۆر مژارا ده‌وله‌تا كوردی و هه‌لوه‌ستا تركیێ ژبۆ ڤێ یه‌كێ نڤیساندیه‌ و تێده‌ دبێژه‌:

(( گه‌لۆ، تركیه‌ دخوازه‌ ده‌وله‌تا كوردی ئاڤا ببه‌؟ د ڤێ یه‌كێ ده‌ گومان هه‌یه‌، لێ گه‌ر ل باكوورێ عێراقێ ده‌وله‌تا كوردی ئاڤاببه‌، نیشا دده‌ كو نه‌زیكه‌ بناسه‌. هه‌لوه‌ستا تركیێ یا نها جودایه‌ ژ هه‌لوه‌ستا به‌رێ و گه‌فان ناكه‌. تركیه‌ دگه‌ل عێراقه‌كه‌ یه‌كپارچه‌یی یه‌. لێ د ڤێ باوه‌ریێ ده‌ یه‌ یه‌كپارچه‌یی ب ته‌نێ ژ ئالیێ گه‌لێ عێراقێ ڤه‌ دێ بێ پاراستن. تركیه‌ ل گۆر به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ سیاسه‌تێ دمه‌شینه‌.))

هه‌روه‌ها نڤیسكار دبێژه‌:
(( ده‌ما تركیه‌ هه‌ول دده‌ پرسگرێكا كوردێن خوه‌ بێچه‌ك بكه‌ و تووندیێ دناڤبه‌رێ ده‌ربێخه‌، دزانه‌ دژبه‌بوریا لهه‌مبه‌ر كوردێن عێراقێ تێ واته‌یێ. تركیه‌ ناخوازه‌ په‌بوه‌ندیا سیاسی و ئابوریێ تێكبده‌. ب هزرا من تشته‌كه‌ زۆر باش دكه‌. گه‌ر ئه‌مه‌ریكا ل به‌رامبه‌ر ئاڤابوونا سه‌ربخوه‌ییا كوردستان بترسه‌، بلا ب ده‌رفه‌تا كاربینه‌ و هه‌ولا ئاڤابوونا حكوومه‌ته‌كا مه‌ركه‌زی یا بێ مالیكی بده‌.))

هه‌روه‌ها نڤیسكار دبه‌شه‌كی مژارا خوه‌ ده‌ دبێژه‌:
(( پشتی پارچه‌بوونا عێراقێ گه‌ف نه‌ د ئاڤابوونا ده‌وله‌تا كوردی ده‌ یه‌، گه‌ر عێراق پارچه‌ ببه‌، تركیه‌ دگه‌ل ده‌وله‌تا كوردی بێكێشه‌ دێ بژی. لێ وه‌ك وه‌لاتێن ده‌ڤه‌رێ تركیه‌ ژی دێ بباندۆربه‌ ل هه‌مبه‌ر قه‌یران و گه‌فا داعش. دڤێ تركیه‌ پرسگرێكا كورد چاره‌سه‌ر بكه‌ و گه‌ر نكاری دڤێ ره‌وشه‌كه‌ ده‌مۆكراتی پێكبینه‌، چه‌ك و تووندیێ دناڤبه‌رێ ده‌ربێخه‌. ڤێ یه‌كێ نه‌ ب ئاڤایا تووندیێ یا ناڤچه‌یا لیجه‌ دكه‌ و ل هه‌ولێرێ سه‌ربخوه‌ییێ وه‌تۆ بكه‌.))


توركیا و كورد
زی ئیكۆنۆمیست
یالازا لایس
" توركیا و كورده‌كان " ناونیشانی وتارێكه‌ یالازا لایس له‌ گۆڤاری زی ئیكۆنۆمیستی نووسیوه‌ و تێیدا هاتووه‌ :
((به‌رێز ئه‌ردۆغان زیاتر له‌ هه‌ر سه‌ركرده‌یه‌كی توركی پێشووی خۆی باسی له‌ چاره‌سه‌ركردنی پرسی كوردی كردووه‌.له‌ هه‌ڵگرتنی كوت و به‌نده‌كانی سه‌ر قه‌ده‌غه‌كردنی زمانی بگره‌ تا به‌ره‌و پێشبردنی پرۆسه‌ی ئاشتی له‌گه‌ڵ كورد له‌ توركیا.هه‌روه‌ها ئامه‌د له‌ كاتێكی نزیكدا ده‌بێته‌ خاوه‌نی پێنجه‌م فرۆكه‌خانه‌ی هه‌ره‌ گه‌وره‌ له‌ توركیادا كه‌ راسته‌وخۆ ئه‌م شاره‌ به‌ چه‌ندین شاری دیكه‌ى ئه‌ورووپا و رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست و شاره‌كانی دیكه‌ى كورد ده‌به‌ستێته‌وه‌.چاره‌سه‌ركردنی پرسی كورد له‌ توركیا به‌ رێگه‌ی ئاشتیانه‌ و دوور له‌ توندوتیژی باشتر له‌وه‌ی كه‌ شه‌ڕێك ده‌ستپێبكرێت كه‌ دۆخی كورد له‌ توركیا به‌ره‌و چاره‌نووسێكی نادیار ببات و به‌ زیان كورد ته‌واو بكرێت )).







* بۆچی ئێمه‌ له‌گه‌ڵ مالیكی گیرمان خواردووه‌ و عێراقمان له‌ ده‌ست دا
واشنتۆن پۆست
عه‌لی خدری
" بۆچی ئێمه‌ له‌گه‌ڵ مالیكی گیرمان خواردووه‌ و عێراقمان له‌ ده‌ست دا " ناونیشانی وتارێكه‌ عه‌لی خدری له‌ رۆژنامه‌ى واشنتۆن پۆستی نووسیوه‌ و تێیدا هاتووه‌ :
(( حیزبی ده‌عوه‌ی ئیسلامی شیعه‌ له‌ عێراق كه‌ نووری مالیكی سه‌رۆك وه‌زیرانی سه‌رۆكی ئه‌م حیزبه‌یه‌ ، حیزبێكی به‌عسی بووه‌ و دواتر كه‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ حیزبی به‌عس كه‌وته‌ مه‌ترسییه‌وه‌ ، ئه‌م پارته‌ له‌لایه‌ن ئێران و سووریاوه‌ پاڵپشتی لێكراوه‌.نووری مالیكی و ئه‌م پارته‌ ئیسلامییه‌ شیعه‌یه‌ ، دوای گرتنه‌ ده‌ستی ده‌سه‌ڵات ده‌ستی به‌ ئه‌شكه‌نجه‌دان و ده‌ستدرێژی بۆ سه‌ر ئافره‌تانی سوونه‌ و په‌راوێزخستنی سه‌ركرده‌ سوونه‌كان و بێبه‌شكردنی سوونه‌ له‌ ده‌سه‌ڵات و قۆرخ كردنی ده‌سه‌ڵات كرد.ئه‌مه‌ بووه‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ سوونه‌كان دژی مالیكی بوه‌ستنه‌وه‌ و په‌نا بۆ توندوتیژییه‌كان ببه‌ن.له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌، ئه‌مه‌ریكا پشتگیری له‌ سیاسه‌ته‌ هه‌ڵه‌كانی مالیكی و داروده‌سته‌كه‌ی كردووه‌ و ده‌بێت ئێستا باجه‌كه‌ی بدات )).
له‌ به‌شێكی دیكه‌ى ئه‌م وتاره‌دا هاتووه‌ :
(( كه‌ ئۆباما بوو به‌ سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا ، دژی سیاسه‌ته‌كانی بووش وه‌ستاوه‌ و ده‌ستی كرد به‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له‌ عێراق ، ئه‌مه‌ كارێك بوو كه‌ به‌ گۆشاری مالیكی له‌ ژێر فه‌رمانی ئێرانه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرا...ئێستاش كه‌ عێراق دووچاری ئه‌م قه‌یرانه‌ بووه‌ ، سه‌رۆك ئۆباما به‌ پاڵپشتی كردن و پڕچه‌ككردنی مالیكی ته‌نها ململانێی تایفی له‌ عێراق خۆشتر ده‌كات كه‌ بووش به‌شێوه‌یه‌كی ناژیرانه‌ ده‌ستی پێكردبوو.عێراق ئێستا وڵاتیكی شكستخواردووه‌ و به‌و پێیه‌ی وڵاتان له‌سه‌ر هێڵه‌كانی نه‌ژادی – تایفی له‌ رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست دابه‌ش ده‌بن ، ره‌نگه‌ ئه‌مه‌ریكا وه‌كو یه‌كێك له‌ دۆڕاوه‌ هه‌ره‌ گه‌وره‌كان له‌ جیهادی تازه‌ی نێوان شیعه‌ – سوونه‌ ده‌ربكه‌وێت.ئه‌مه‌ش له‌كاتێكدایه‌ كه‌ هاوپه‌یمانانی ئه‌مه‌ریكا نه‌ماون و تونده‌ره‌وه‌كان سه‌رقاڵی دارشتنی پیلانێكی هاوشێوه‌ی یازده‌ی سێپتامبه‌رن دژی ئه‌مه‌ریكا...بۆیه‌ پڕچه‌ككردنی مالیكی ده‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ مالیكی ئه‌م چه‌كانه‌ له‌ شه‌ڕێك دژی ڕكابه‌ره‌ سیاسییه‌كانی به‌كار بێنێت )).








* چاخا مافلێگه‌رینا بچه‌ك داوی بوو
ئاكشام

كورتولوش تاییز
كورتولوش تاییز، د رۆژناما ئاكشام یا تركی ده‌ مژاره‌ك لدۆر ڤه‌گه‌ریانا ئه‌ندامێن په‌كه‌كه‌ نڤیساندیه‌ و تێده‌ دبێژه‌:

(( په‌كه‌كه‌ ل چیا دادكه‌ڤیت، پشتی كو یاسایا پێڤاژۆیا چاره‌سه‌ریێ ل پارلامه‌نتۆیێ ده‌رباسبوو، ڤه‌گریانا ئه‌ندامێن په‌كه‌كێ ژبۆ مال دێ ده‌ستپێبكه‌. ب ڤێ یه‌كێ ڤه‌ ئێدی چاخه‌ك دبه‌ دیرۆك. رێڤه‌به‌رێن په‌كه‌كه‌ ژی های ژ ڤێ یه‌كێ هه‌نه‌ كو، چاخا چوونا چیا و مافلێگه‌رینا بچه‌ك داوی بوویه‌. گه‌ریللا به‌ندا رۆژا ڤه‌گه‌ریانێنه‌. وان رۆژانه‌ د ناڤبه‌را ئه‌نقه‌ره‌، ئیمرلی و قه‌ندیلێ ده‌ هاتنچوویه‌كی زرۆ هه‌یه‌، نه‌خشه‌یا داكه‌تنا ل چیا تێ ئاماده‌ كرن.))





* عیراق دنێف قه‌یرانا سیاسیا مالكی ده‌ نخرو بوویه‌
ئه‌لزه‌مان
راپورت


عیراق دنێف قه‌یرانا سیاسیا مالكی ده‌ نخرو بوویه‌، ناڤ و نیشانێن راپورتا سیاسیا ئیلافه‌ و دبێژه‌:

(( قه‌یرانا ده‌سهه‌لاتێ د عیراقێ ده‌ تێ دوماندن، داكو قه‌یرانه‌كه‌ دن ل سه‌ر قه‌یرانا ئه‌وله‌كاریێ ده‌ زێده‌بكه‌ و، هندی مالكی ل سه‌ر پوستێ خوه‌ مكوڕ به‌ و، سه‌رباری ره‌تكرنا هه‌میان بو مانه‌ڤا وى، قه‌یرانا عیراقێ رۆژ ب رۆژ ته‌شه‌نه‌تر دبه‌. ئه‌ف مكوڕیا مالكی ل سه‌ر پوستێ سه‌روكاتیا حكومه‌تێ، سێبه‌را خوه‌ به‌ردایه‌ سه‌ر هه‌می ره‌وشا عیراقێ، كو بیاڤێن مه‌زنێن خاكا وێ ل ژێر كونترولا تیروركاران ده‌نه‌ و، دیسان قه‌یرانه‌كه‌ دنه‌ حوكمڕانیێ ،به‌ری دوو رۆژان ژ به‌ستنا جڤینا دووێ یا په‌رله‌مانی تێته‌ ئازراندن.))

هه‌ر د راپورتا ئیلاف ده‌ هاتیه‌ دبێژه‌:

(( سه‌رباری هه‌ڤریش بونا مالكی بو رخنه‌یێن نێفخوه‌یی و ده‌ره‌كی، تایبه‌تی ل دوور ره‌وشا ئه‌وله‌كاری و داكه‌تنا ستراتیژیا وى دڤی واری ده‌، لێ ئه‌ف قه‌یرانه‌ زێده‌تر هاته‌ ته‌شه‌نه‌كرن، تایبه‌تی پشتی مالكی ل رۆژا ئینیا بوری خویاكری، كو ئه‌و سازشێ ل سه‌ر پوستێ خوه‌ ناكه‌ و، دڤێت بو جارا سێ یێ بو سه‌رۆكاتیا حكومه‌تێ بێته‌ف كاندید كرن. هه‌ڤڕكێن وى د كوتلا هه‌ڤپه‌یمانیا نیشتیمانی ده‌، كو مه‌زنترین كوتلا شیعانه‌، داخوازا كاندیدكرنا كه‌سانه‌كێ دیتر دكن بو ڤی پوستی، لێ مالكی مكوڕه‌ ل سه‌ر مانه‌ڤا خوه‌.))






* مه‌ترسییه‌كانى خوێندنه‌وه‌ و نووسینى كورته‌نامه‌ له‌ نێو شه‌قامه‌كان
راپۆرتی " تێلێگراف"،

ئه‌نجامى توێژینه‌وه‌كانى پیشانى داوه‌ كه‌ خویندنه‌وه‌ و نووسینى كورته‌ نامه‌ له‌ نێو شه‌قام ، كاریگه‌رى له‌ سه‌ر هاوسه‌نگى مرۆڤ داده‌نێت . به‌ ووته‌ى توێژه‌ران نووسین یا خوێندنه‌وه‌ى كورته‌نامه‌ له‌ سه‌ر مۆبایل له‌ كاتى به‌ رٍێگادا رۆیشتن ده‌بێته‌ هۆى به‌لارێدا رۆژیشتن له‌ رێره‌ویی خۆت كه‌ مه‌ترسى رووداویی هاتووچۆ و به‌ریه‌ككه‌وتنى كه‌سێكى ترى به‌ هۆى نه‌مانى بیروهۆش لاى خۆتى لێده‌كه‌وێته‌وه‌ به‌ تایبه‌ت له‌ كاتى په‌ڕینه‌وه‌ له‌ شه‌قام.
ئه‌و لێكۆڵینه‌وه‌ زانستیه‌ له‌ لایه‌ن توێژه‌رانى زانكۆى كوئیزیلاند له‌ ئۆسترالیا ئه‌نجامدراوه‌ ، توێژه‌ران له‌و باره‌یه‌وه‌ ده‌ڵێن : كه‌سانى گه‌وره‌ساڵ له‌كاتى نووسین یا تایپكردن و خوێندنه‌وه‌ى كورته‌ نامه‌ ، رێره‌ویان ده‌گۆرێت و ئه‌نجامه‌كان پیشانى داوه‌ كه‌ بۆ نووسین و ناردنى كورته‌ نامه‌ رێژه‌ى هوشیارى و سه‌رنجى ئه‌و كه‌سه‌ بۆ ده‌وروبه‌رى كه‌م ده‌بێته‌وه‌ ، خێرایی رۆیشتنى كه‌متر ده‌بێته‌وه‌ ، ئه‌و كه‌سه‌ له‌ رێره‌وخۆى لاده‌دات و هاوسه‌نگى ده‌گۆرێت. بۆیه‌ زانایان گه‌یشتنه‌ ئه‌و ئه‌نجامه‌ى كه‌ باشترین رێگاچاره‌ بۆ نووسینى كورته‌نامه‌، یا خوێندنه‌وه‌ و ناردنى كورته‌نامه‌ ، ڕاوه‌ستانه‌ له‌ شوێنێكى باش و رێك كه‌ ئه‌وه‌ى ده‌بێته‌ خێرا ئه‌نجامدانى ئه‌و كاره‌.
لێكۆڵینەوەیەكی نوێ: دەكرێت لەكاتی خەوتندا مرۆڤ فێری زمانێكی تر ببێت
08.07.2014 | 17:09

لێكۆڵینەوەیەكی زانستی كە لە سویسرا ئەنجام دراوە، ئەوەی دەرخستووە كە دەكرێت لە كاتی خەوتنیشدا مرۆڤ فێری زمانێكی دیكە ببێت.

كۆمەڵێك زانای دەروونناسی لە دەمەزراوەی زانستی نیشتمانی لە سویسرا، هەستان بە ئەنجامدانی تاقیكردنەوەیك لەسەر (60) قوتابى ئەڵمانی كە لە خولی فێربوونی زمانی هۆڵەندی دا بوون.

قوتابیه‌كان كران بە دوو گروپ و داوایان لێكرا كۆمەڵێك ووشەی هۆڵەندی لەبەر بكەن كە پێشتر نەیاندیبێت، قوتابیه‌كان ئەو كارەیان ئەنجامدا، دواتر گروپێكیان خەوتن و گروپەكەی دیكە بە نەخەوتوویی مانەوە.

دواتر چەند جارێك ووشەكان بۆ هەردوو گروپەكە خوێنرانەوە، پاش (12) سەعات تاقیكردنەوەیەكیان پێ‌ كردن، لە ئەنجامدا دەركەوت ئەو گروپەی كە لە خەودا بوون و ووشەكانیان بۆ خوێنراوەتەوە لە گروپەكەی دیكە باشتر ووشەكانیان بیر مابوو.

ئەنجامی لێكۆڵینەوەكە لە گۆڤاری (سیریبراڵ كۆرتیكس) بڵاوكراوەتەوە و وەك لێكۆڵینەوەیەكی سەرەتایی لە بارەی ئەو بابەتەوە تەماشا دەكرێت.

پرۆفیسۆر بیۆرن راش، كە سەرپەرشتی تیمی لێكۆڵینەوەكەی كردبوو دەڵێت، بە ئەنجامی لێكۆڵینەوەكە سەرسام بووین، ئەوە دەركەوتووە كە مێشكی مرۆڤ لە كاتی خەودا زانیارییەكان بە شێوەیەكی باشتر تۆمار دەكات، ئەمەش دەكرێت وەك سەرەتایەك دابنرێت بۆ لێكۆڵینەوەی زیاتر .
هه‌ولێر
37ºC
سلێمانى
40ºC
دهۆك
38ºC